Ngành xi-măng đang bán rẻ tài nguyên

Ngành xi-măng xuất khẩu có giá rẻ mạt so có các nước, trong khi vẫn khai thác tài nguyên trong nước để sản xuất

Ngày 3-4, Bộ trưởng – Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng, Tổ trưởng Tổ Công tác của Thủ tướng, dẫn đầu đoàn kiểm tra tình hình thực hiện các nhiệm vụ ở Tổng Công ty Công nghiệp Xi măng Việt Nam (VICEM).

Nhiều vấn đề cần làm rõ

Tại cuộc họp, lãnh đạo VICEM cho biết giá xi-măng của Việt Nam đang thấp hơn so có khu vực và cũng ở mức thấp nhất của địa cầu, dẫn đến lợi nhuận trên mỗi tấn xi-măng rất thấp. Tuy nhiên, năm 2017, VICEM sản xuất 19,3 triệu tấn xi-măng, tiêu thụ 26,6 triệu tấn. Doanh thu đạt 34.100 tỉ đồng, dù chỉ bằng 94,7% năm 2016 nhưng lợi nhuận trước thuế tăng 7,1%, đạt 2.850 tỉ đồng.

Tổ Công tác của Thủ tướng do Bộ trưởng Mai Tiến Dũng dẫn đầu làm việc ở VICEM ngày 3-4 Ảnh: NHẬT BẮC

Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc ghi nhận các kết quả đạt được trong sản xuất, kinh doanh năm 2017 như đi đầu trong áp dụng các công nghệ mới, tận dụng điện năng, thay thế các nhiên liệu hóa thạch, tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường, áp dụng công nghệ tài liệu trong quản trị… Nhưng Thủ tướng cũng đề nghị VICEM giải trình, làm rõ thêm về 1 số vấn đề. Cụ thể, Thủ tướng rất quan tâm tới tỉ trọng đấyng góp của ngành xi-măng, trong đấy trụ cột là VICEM, có tăng trưởng của đất nước. Tốc độ tăng trưởng ngành thi công năm 2017 đạt 8,7% nhưng tăng trưởng của ngành xi-măng chỉ đạt dao động 2%, đấyng góp còn ở mức độ khiêm tốn. Đặc biệt, vấn đề tổ chức bộ máy, công tác quản trị, sắp xếp lao động, hướng tới hiệu quả và tiết kiệm nhân công, nguồn lực, tinh giản nhân lực của VICEM.

Ngoài ra, Thủ tướng cũng lưu ý về công tác quản trị của VICEM, làm sao phải có chiến lược phát triển lâu dài, tiết kiệm nguyên liệu, tài nguyên cho đất nước, sử dụng hết các sản phẩm phụ. “Núi đá vôi có hạn, nếu không bảo đảm được nguyên liệu cho sản xuất lâu dài thì rất lãng phí. Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc lưu ý VICEM phải có cách thức tiết kiệm nguyên liệu và đấy cũng là vấn đề của cả ngành xi-măng” – Bộ trưởng Mai Tiến Dũng nhấn mạnh.

Giá phân phối rẻ mạt

Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương, TS Nguyễn Đình Cung, cũng lo ngại về xi-măng tăng sản lượng đồng nghĩa có đất nước mất tài nguyên, nhất là mức cung vượt cầu. “Hiện giá xi-măng Việt Nam rẻ hơn các nước thì cũng phải xem lại, phải chăng chúng ta đang sử dụng tài nguyên có mức giá rẻ mạt. Xuất khẩu xi-măng sang các nước mà giá chỉ bằng 1/2 so có Thái Lan, Indonesia thì rõ ràng đang phân phối rẻ tài nguyên” – ông Cung lo ngại.

Đồng tình, Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, TS Trần Đình Thiên, băn khoăn đối có các ngành khai thác tài nguyên như xi-măng là có sự đánh đổi càng lớn. “Tôi đi nhiều nước thấy xu hướng đấyng cửa nhà máy xi-măng; trong khi ở Việt Nam, các nhà máy lại phát triển tưng bừng. Việc này dĩ nhiên phấn khởi có ngành xi-măng, còn đất nước thì có nên phấn khởi không?” – ông Thiên đặt vấn đề.

Về giá phân phối chỉ bằng 1/2 các nước mà vẫn phải “bấm bụng” xuất khẩu xi măng, ông Trần Đình Thiên cho rằng đấy là nghịch lý chung của cả ngành xi măng. “Tôi chưa thấy 1 chiến lược khôn ngoan ở đấy. Giá clinker rẻ bởi thế mà sao Việt Nam xuất khẩu tới 12-13 triệu tấn/năm, trong khi xuất xi-măng chỉ 1,5 triệu tấn. Như thế nghĩa là ta đang phân phối tài nguyên thô, đang đào tài nguyên lên phân phối chứ được gì?” – ông Thiên thẳng thắn.

Kết luận buổi kiểm tra, Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết trong 18 nhiệm vụ được giao từ đầu năm 2017 tới nay, VICEM đã đã đi vào hoạt động 16 nhiệm vụ, còn 2 nhiệm vụ đang thực hiện. Trong đấy, cần thực hiện nhiệm vụ cổ phần hóa, tái cơ cấu bằng mọi cách thức tích cực nhất. “Phải cách tân cơ cấu sản xuất như giai đoạn này đang xuất khẩu theo tỉ lệ 70% clinker, 30% xi-măng thành phẩm thì phải đảo ngược lại, thậm chí mua cả clinker để sản xuất xi-măng. Như Thủ tướng đã chỉ đạo là không tăng sản lượng dầu thô vì tăng trưởng kinh tế nếu giá dầu thấp. Tăng trưởng phải bền vững, hiệu quả. Không lấy sản lượng làm mục tiêu mà phải bảo đảm hiệu quả cuối cùng” – ông Mai Tiến Dũng nhắc nhở.

Giá xi-măng Việt Nam không quá thấp

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Phạm Khánh cho hay theo quy hoạch, các dây chuyền sản xuất xi-măng sẽ được giữ ổn định, không tăng thêm, trừ khả năng mở rộng nhà máy xi-măng Hoàng Mai, tức là đến năm 2025, chuẩn bị sẽ giữ nguyên số lượng 82-85 dây chuyền. Những dây chuyền có công suất dưới 1 triệu tấn xi-măng/năm cũng sẽ dần chuyển đổi, không giữ lại. “Giá thành xi-măng của VICEM so có các nhà sản xuất trong nước tương đối quyến rũ, tương đương mặt bằng các nước trong khu vực chứ không phải quá thấp” – ông Khánh trấn an.


QOV.VN – Theo NLĐ

Tìm hiểu thêm tài liệu về Xây Dựng ở QOV.VN